پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

بررسی اثر رسوب بر وقوع سیلاب در حوضه آبریز رودخانه قره سو با استفاده از تابع های مفصل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مهندسی عمران،دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
2 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه زابل، ایران.
3 استادیار گروه آمار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
چکیده
تاکنون پژوهش­های انجام‌شده درزمینه تحلیل سیلاب با استفاده از تابع­های مفصل، معمولا با متغیرهای مرسوم دبی اوج، حجم و مدت‌زمان سیل انجام شده است؛ درحالی‌که، متغیرهای دیگری ازجمله رسوب نیز می­توانند با ته­نشین شدن در بستر رودخانه و کم کردن ظرفیت انتقال رودخانه و عمر مفید سدها بر وقوع سیلاب اثرگذار باشند. این پژوهش اثر متغیر رسوب بر وقوع سیلاب را در حوضه آبریز رودخانه قره­سو در  یک دوره آماری 41 ساله (سال­های 1353 تا 1393)، با استفاده از تابع­های مفصل ارشمیدسی و بیضوی و دو متغیر حجم و رسوب سیل بررسی می­کند. برای این منظور، ابتدا توزیع ویبول به‌عنوان مناسب­ترین توزیع حاشیه­ای دو متغیر حجم و رسوب سیل تعیین شد. سپس تابع مفصل فرانک با داشتن کمترین مقدارهای آماره کرامر فون‌میزس (0219/0)، معیارهای اطلاعات آکائیکه (7604/23-)، بیزی (0468/22-) و ریشه میانگین مربعات خطا (0231/0)، و بیشترین مقدار لگاریتم تابع درست­نمایی (8802/12)، به­عنوان مناسب­ترین تابع مفصل جهت ایجاد توزیع دومتغیره حجم و رسوب سیل برگزیده شد. درنهایت، محاسبه و مقایسه دوره بازگشت توأم در حالت­های {یا} و {و} با یکدیگر و با دوره بازگشت حالت تک­متغیره نشان داد که درنظر گرفتن پارامتر رسوب سبب کاهش و افزایش دوره بازگشت به­ترتیب در حالت {یا} و {و} می­شود که این نشانه تاثیر رسوب بر دوره بازگشت سیل است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات