پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

بررسی توزیع مشترک دومتغیره ویژگی های سیل در حوضه آبریز رودخانه قره سو با استفاده از تابع های مفصل بیضوی و ارشمیدسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زینب السادات موسوی 1
محمودرضا ملائی نیا 2
مرتضی محمدی 3
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران،دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
2 دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
3 استادیار گروه آمار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
10.22034/ijwer.2023.368107.1031
چکیده
حوضه‌آبریز رودخانه قره‌سو (یکی از زیر حوزه‌های حوضه‌آبریز کرخه) در غرب کشور، همواره در معرض سیلاب قرار دارد، بنابراین، به‌منظور مدیریت سیلاب و جلوگیری از خسارت‌های احتمالی آن لازم است تا نقش عوامل موثر بر وقوع سیلاب در این منطقه بررسی شود. در این تحقیق، برای تعیین میزان وابستگی بین دو متغیر اصلی موثر بر پدیده سیلاب، یعنی دبی اوج و حجم، در یک دوره آماری 41 ساله (سال‌های 1353 تا 1393) از تابع‌های مفصل دومتغیره استفاده شده است. پس از تعیین توزیع‌های لوگ‌نرمال و وایبل به ترتیب به عنوان مناسب‌ترین توزیع-های حاشیه‌ای دو متغیر دبی اوج و حجم، تابع‌های مفصل کلایتون، گامبل، نرمال(گوسی)، جو، فرانک و تی برای به‌دست آوردن بهترین الگوی ساختار وابستگی بین این دو متغیر برازش داده شد. آزمون‌های نیکویی برازش نشان داد که تابع مفصل نرمال از توان برازش بیشتری برخوردار است. محاسبه دوره بازگشت توام با استفاده از تابع مفصل نرمال نشان داد که دوره بازگشت دومتغیره در حالت {یا} از دوره بازگشت‌های دومتغیره درحالت {و} و تک‌متغیره مقدار کمتری دارد، برعکس، طول دوره بازگشت دومتغیره درحالت {و} از حالت {یا} و دوره بازگشت تک‌متغیره بزرگتر است.
کلیدواژه‌ها
هیدروگراف سیل
تحلیل دومتغیر
نیکویی برازش
دوره بازگشت تک متغیره
دوره بازگشت توام

موضوعات