پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

کمی سازی اثرات تغییرات اقلیم بر دبی ورودی سد نسا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 5
2 1Assistant Professor, Department of Civil Engineering, Sirjan University of Technology, Sirjan, Kerman, Iran
3 3Ph.D. in Climatology, Lecturer at the National University of Skills, Isfahan
4 رئیس گروه برنامه ریزی آب منطقه ای استان کرمان
5 کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، داشنگاه صنعتی سیرجان، سیرجان، کرمان، ایران
10.22034/ijwer.2026.572477.1124
چکیده
تغییرات اقلیمی با بروز پیامدهای گسترده‌ای نظیر افزایش دما، تغییر الگوهای بارش و تشدید رخدادهای حدی همچون سیلاب و خشکسالی، تأثیرات قابل‌توجهی بر منابع آب و محیط‌زیست دارند. هدف از این پژوهش، کمی‌سازی اثر تغییر اقلیم بر دبی ورودی سد نسا واقع در شهرستان بم است. بدین منظور، داده‌های روزانه دمای حداقل، دمای حداکثر و بارش در دوره زمانی 2002–1992 از ایستگاه هواشناسی بم گردآوری شد. همگنی داده‌ها با استفاده از آزمون‌های پتی، نرمال استاندارد و بیشاند و روند تغییرات آن‌ها با آزمون من–کندال مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از همگن بودن سری زمانی بارش و ناهمگن بودن داده‌های دما بود؛ همچنین روند بارش کاهشی و روند دما افزایشی تشخیص داده شد. در ادامه، به‌منظور شبیه‌سازی شرایط اقلیمی آینده، مدل LARS-WG تحت سناریوهای مختلف اقلیمی به‌کار گرفته شد که نتایج بیانگر دقت بالای این مدل در بازتولید داده‌ها بود (R²=0.763 برای بارش و R²=0.989 برای دما). برای شبیه‌سازی دبی ورودی، مدل‌های بارش–رواناب IHACRES و Tank مورد استفاده قرار گرفتند که در این میان، مدل IHACRES با ضریب تعیین 0.705 عملکرد بهتری از خود نشان داد. با بهره‌گیری از خروجی‌های مدل LARS-WG و مدل IHACRES، دبی ورودی سد نسا برای دوره آینده نزدیک (2040–2021) و آینده دور (2100–2081) برآورد شد. نتایج نشان داد که دبی ورودی سد در هر دو دوره آینده به‌طور متوسط با کاهش مواجه خواهد بود که این روند می‌تواند به چالشی جدی برای مدیریت منابع آب در منطقه و پایداری بهره‌برداری از سد نسا تبدیل شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 آبان 1405