سیل از جمله مخاطرات طبیعی مخرب است که میتواند خسارات جانی، مالی و زیستمحیطی گستردهای ایجاد کند. پهنهبندی سیلاب در دوره بازگشتهای مختلف، ابزاری مهم برای کاهش ریسک، مدیریت اراضی و پشتیبانی از تصمیمگیری در مدیریت بحران محسوب میشود. در این پژوهش، مدلهای یکبعدی و دوبعدی هک- رس برای شبیهسازی سیلاب در بازهای از رودخانه شور اشتهارد واقع در استان البرز مقایسه شدند. شبیهسازیها برای دوره بازگشتهای 25، 50، 100 و 200 ساله انجام شد و خروجیهایی شامل زمان اجرای مدل، زمان سفر موج سیل، محدوده غرقشدگی و مساحت غرقشدگی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل یکبعدی از نظر زمان محاسباتی سریعتر است؛ بهطوریکه زمان اجرای آن در دوره بازگشتهای 25، 50، 100 و 200 ساله بهترتیب 77.24، 79.16، 67.55 و 63.77 درصد کمتر از مدل دوبعدی بود. در مقابل، مدل دوبعدی به دلیل نمایش دقیقتر توزیع مکانی جریان، محدوده و مساحت غرقشدگی بیشتری را نشان داد و برای شناسایی پهنههای در معرض خطر سیلاب مناسبتر بود. همچنین، کاهش زمان سفر سیل در سناریوهای شدیدتر نشاندهنده کاهش فرصت هشدار و تخلیه اضطراری است. بر این اساس، یک چارچوب پیشنهادی برای مدیریت بحران سیلاب بر پایه خروجیهای مدلهای یکبعدی و دوبعدی هک رس ارائه شد. در این چارچوب، مدل یکبعدی برای ارزیابی سریع اولیه و مدل دوبعدی برای تهیه نقشه خطر، شناسایی مناطق بحرانی و پشتیبانی از تصمیمگیری عملیاتی پیشنهاد میشود.
مهاجری، سید حسین و کاظمی محسن آبادی، سعید. (1405). توسعه چارچوب مدیریت بحران سیلاب بر پایه مقایسه مدلهای یکبعدی و دوبعدی هک رس. (e255051). پژوهش های مهندسی آب ایران، ()، e255051 https://doi.org/10.22034/ijwer.2026.582802.1134
MLA
مهاجری، سید حسین, و کاظمی محسن آبادی، سعید. "توسعه چارچوب مدیریت بحران سیلاب بر پایه مقایسه مدلهای یکبعدی و دوبعدی هک رس" .e255051 , پژوهش های مهندسی آب ایران, , 1405, e255051. doi: 10.22034/ijwer.2026.582802.1134
HARVARD
مهاجری سید حسین, کاظمی محسن آبادی سعید. (1405). 'توسعه چارچوب مدیریت بحران سیلاب بر پایه مقایسه مدلهای یکبعدی و دوبعدی هک رس', پژوهش های مهندسی آب ایران, (), e255051. doi: 10.22034/ijwer.2026.582802.1134
CHICAGO
سید حسین مهاجری و سعید کاظمی محسن آبادی, "توسعه چارچوب مدیریت بحران سیلاب بر پایه مقایسه مدلهای یکبعدی و دوبعدی هک رس," پژوهش های مهندسی آب ایران, (1405): e255051, doi: 10.22034/ijwer.2026.582802.1134
VANCOUVER
مهاجری سید حسین, کاظمی محسن آبادی سعید. توسعه چارچوب مدیریت بحران سیلاب بر پایه مقایسه مدلهای یکبعدی و دوبعدی هک رس. پمآب. 1405;():e255051. doi: 10.22034/ijwer.2026.582802.1134