پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

بررسی توزیع بیشینه آبشستگی رسوبات یکنواخت در پایین‌دست سرریزهای کنگره‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه اراک
10.22034/ijwer.2026.555112.1115
چکیده
در این پژوهش، به بررسی میزان فرسایش پایین‌دست سرریز کنگره‌ای، پرداخته شد. آزمایش‌ها در کانال به طول ۱2 متر و عرض ۸۰ سانتی‌متر انجام شد. در این آزمایش‌ها، از سرریزهای کنگره‌ای مثلثی و قوسی، به صورت تک‌سیکل و دوسیکل، با طول 26/1 متر استفاده شد. جریان با سه دبی 5، 10 و 15 لیتر بر ثانیه از روی سرریزهای کنگره‌ای عبور داده شد نتایج آزمایش‌ها نشان داد بیشترین عمق آبشستگی در محل اتصال سرریز به دیواره کانال رخ می‌دهد. در سرریزهای تک‌سیکل، دومین نقطه بیشینه آبشستگی نزدیک به رأس سرریز است، در حالی که در سرریزهای دوسیکل، این اتفاق در محل تقاطع دو سیکل و سپس در رأس سرریز می‌افتد. به نظر می‌رسد انحنای عرضی جریان در دیواره‌ها و برخورد جریان‌های ریزشی به دیواره باعث افزایش تلاطم و در نتیجه آبشستگی بیشتر در کناره‌ها و محل تقاطع سیکل‌ها می‌شود. با افزایش دبی و نسبت هد آب، ضریب دبی در سرریزهای تک‌سیکل سریع‌تر کاهش می‌یابد که منجر به افزایش سریع‌تر میزان آبشستگی در آن‌ها نسبت به سرریزهای دوسیکل می‌شود. بطوریکه با افزایش دبی از 5 به 15 لیتر بر ثانیه، در سرریز تک‌سیکل و دو سیکل قوسی 101% و 27% و در سرریز تک‌سیکل و دوسیکل مثلثی 53% و 39% افزایش آبشستگی در کناره‌ها بوجود می‌آید. بنابراین، از نظر هیدرولیکی راندمان کمتری در سرریز دو سیکل نسبت به تک سیکل وجود دارد، اما از نظر سازه‌ای استفاده از سرریز دو سیکل مناسب‌تر است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 اسفند 1404