تغییرات کاربری اراضی بهعنوان یکی از مهمترین شاخصهای تأثیر فعالیتهای انسانی بر محیطزیست، در مدیریت منابع طبیعی نقش کلیدی دارد. این پژوهش باهدف تحلیل تغییرات کاربری اراضی در دشت ارومیه طی سالهای 2000، 2010 و 2020 و پیشبینی وضعیت آن در سال 2040 با استفاده از مدل زنجیره مارکوف انجام شد. جهت طبقهبندی تصاویر ماهوارهای لندست، از روش طبقهبندی نظارتشده با الگوریتم حداکثر احتمال استفاده گردید. ارزیابی و صحت سنجی کلی دقت نقشهها با شاخص کاپا و صحت کلی صورت گرفت که مقدار کاپا در همه دورهها بیش از 0.85 بود. نتایج نشان داد. سطح اراضی زیر کشت محصولات کشاورزی از 38.6 درصد در سال 2000 به 27.1 درصد در سال 2020 کاهش یافته و سطح اراضی بایر و شور از 16.4 درصد به 26.7 درصد افزایش یافته است. همچنین اراضی شهری با رشد 3.2 درصدی همراه بودهاند. پهنههای آبی و تالابها نیز در این بازه زمانی روندی کاملاً نزولی داشته و در برخی سالها تقریباً بهطور کامل حذف شدهاند که بیانگر بروز بحران هیدرولوژیک جدی در منطقه است. پیشبینی وضعیت در سال 2040 بیانگر ادامه روند کاهش اراضی حاصلخیز و گسترش اراضی غیرقابل بهرهبرداری است. یافتهها بر ضرورت مدیریت کاربری اراضی با رویکرد تلفیقی سنجشازدور و مدلسازی فضایی جهت مقابله با روند ناپایدار فعلی تأکید دارد.
اکبر قره باغ, مهدی, پرویشی, علیرضا, و خیروری, یوسف. (1405). پایش تغییرات تاریخی کاربری اراضی و پهنههای آبی دشت ارومیه با استفاده از تصاویر ماهوارهای و مدل زنجیره مارکوف. پژوهش های مهندسی آب ایران, 3(4), 87-105. https://doi.org/10.22034/ijwer.2025.539914.1105
MLA
اکبر قره باغ, مهدی, پرویشی, علیرضا, و خیروری, یوسف. "پایش تغییرات تاریخی کاربری اراضی و پهنههای آبی دشت ارومیه با استفاده از تصاویر ماهوارهای و مدل زنجیره مارکوف", پژوهش های مهندسی آب ایران, 3, 4, 1405, 87-105. doi: 10.22034/ijwer.2025.539914.1105
HARVARD
اکبر قره باغ مهدی, پرویشی علیرضا, خیروری یوسف. (1405). 'پایش تغییرات تاریخی کاربری اراضی و پهنههای آبی دشت ارومیه با استفاده از تصاویر ماهوارهای و مدل زنجیره مارکوف', پژوهش های مهندسی آب ایران, 3(4), pp. 87-105. doi: 10.22034/ijwer.2025.539914.1105
CHICAGO
مهدی اکبر قره باغ, علیرضا پرویشی و یوسف خیروری, "پایش تغییرات تاریخی کاربری اراضی و پهنههای آبی دشت ارومیه با استفاده از تصاویر ماهوارهای و مدل زنجیره مارکوف," پژوهش های مهندسی آب ایران, 3 4 (1405): 87-105, doi: 10.22034/ijwer.2025.539914.1105
VANCOUVER
اکبر قره باغ مهدی, پرویشی علیرضا, خیروری یوسف. پایش تغییرات تاریخی کاربری اراضی و پهنههای آبی دشت ارومیه با استفاده از تصاویر ماهوارهای و مدل زنجیره مارکوف. پمآب. 1405;3(4):87-105. doi: 10.22034/ijwer.2025.539914.1105
