پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

تحلیل تأثیر روش‌های آبیاری سطحی و زیرسطحی بر عملکرد و کارایی مصرف آب در کشت سیب‌زمینی در سطوح مختلف آبیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری،گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 استاد گروه مهندسی منابع طبیعی- دانشگاه هرمزگان بندرعباس ایران
3 ستاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی ، قزوین، ایران
4 استادیار،بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش
5 استادیارگروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
10.22034/ijwer.2025.522231.1087
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی اثر روش و سطوح مختلف آبیاری بر عملکرد، ارزش زمین و کارایی مصرف آب در محصول سیب‌زمینی، در ایستگاه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان واقع در جیرفت انجام شد. آزمایش به صورت کرت‌های خردشده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور طراحی شد: سطوح آبیاری در سه سطح آبیاری کامل (۱۰۰ درصد نیاز آبی IL1)، آبیاری ۹۰ درصد (IL2) و آبیاری ۸۰ درصد (IL3) و روش آبیاری در دو سطح قطره‌ای سطحی (IM1) و زیرسطحی (IM2)و متغیرهای محاسبه‌شده شامل عملکرد غده، کارایی مصرف آب و ارزش زمین بودند. بررسی اثر اصلی سطوح آبیاری نشان داد که بین تیمارهای ۱۰۰ درصد (IL1) و ۹۰ درصد (IL2) اختلاف معنی‌دار آماری وجود ندارد، اما هر دو با تیمار ۸۰ درصد (IL3) اختلاف معنی‌داری داشتند. بنابراین، سطح بهینه آبیاری برای دستیابی به کارایی مصرف آب بیشتر، سطح ۹۰ درصد (IL2) تعیین شد و سطح ۸۰ درصد (IL3) کمترین میزان را به خود اختصاص داد. بر اساس نتایج، تیمار ترکیبی آبیاری زیرسطحی در سطح ۹۰ درصد نیاز آبی (IL2IM2) به‌عنوان مناسب‌ترین تیمار شناسایی شد که بالاترین مقادیر عملکرد (۴۶/۳۰ تن در هکتار)، کارایی مصرف آب (۵۵/۶ کیلوگرم بر مترمکعب) و ارزش زمین (۳/۴ هزار دلار در هکتار) را ارائه کرد. این تیمار در مقایسه با آبیاری کامل (IL1) موجب صرفه‌جویی ۳۵۴ مترمکعب آب در هکتار شد، بدون آنکه کاهش معنی‌داری در عملکرد ایجاد کند. بنابراین، کاربرد روش آبیاری زیرسطحی در سطح ۹۰ درصد نیاز آبی (IL2IM2) برای کشت سیب‌زمینی در منطقه جیرفت توصیه می‌شود.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 بهمن 1404