پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

تعیین سهم بخش آیرودینامیکی و توازن انرژی در مقدار تبخیر- تعرق مرجع برای مناطق بادخیز ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
چکیده
تبخیر- تعرق مرجع (ET0) نقش مهمی در مدیریت و استفاده مناسب از منابع آب، مطالعات اقلیمی و چرخه آب دارد. در میان رویکردهای مختلفی که برای تخمین ET0 استفاده می‌شوند، مدل پنمن-مونتیث فائو (PM) به عنوان روش استاندارد شناخته می‌شود. با این حال، نیاز به داده‌های گسترده، این روش را محدود می‌کند. مدل‌های ترکیبی عملکرد خوبی را برای تخمین ET0 نشان می‌دهند که در این میان مدل‌های گروه پنمن (PG) با تفکیک سهم مؤلفه‌های آیرودینامیک و توازن انرژی به طور گسترده برای محاسبه ET0 مورد استفاده قرار می‌گیرند. لذا این پژوهش با هدف ارزیابی و واسنجی PG برای مناطق بادخیز ایران صورت پذیرفت. برای این منظور از اطلاعات هواشناسی بلند مدت هفت ایستگاه هواشناسی اردبیل، الیگودرز، بیجار، تربت‌جام، رفسنجان، زابل و منجیل استفاده گردید. نتایج نشان داد مدل پنمن (P) بیشترین نزدیکی را با مدل استاندارد دارد؛ بنابراین با هدف بهبود نتایج، مدل مذکور برای ایستگاه‌های مورد بررسی واسنجی گردید و سهم هر یک از مؤلفه‌های آیرودینامیک و توازن انرژی با استفاده از مدل واسنجی شده محاسبه شد. نتایج حاکی از آن بود که با افزایش سرعت باد، سهم مؤلفه‌ی آیرودینامیک برای تمام ایستگاه‌های مورد بررسی افزایش می‌یابد و این افزایش برای ایستگاه زابل که از سرعت باد بالاتری برخوردار است، بارزتر می‌باشد. با توجه به تأثیر قابل توجه جریان هوا و سرعت باد در مقدار کمی ET0 برای مناطق بادخیز، ایجاد راهکارهایی مانند نصب بادشکن‌ها اعم از طبیعی و مصنوعی، می‌تواند کمک شایانی به کاهش مقدار ET0 و در نتیجه مدیریت منابع آب داشته باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات