پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

تحلیل روند و پیش‌بینی متغیرهای دما و بارش در دشت جیرفت تحت اثر تغییر اقلیم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
چکیده
افزایش دمای هوا و تغییر الگوهای بارش، تولید محصولات کشاورزی و توزیع آب را در سراسر جهان تهدید می‌کند. بخش گسترده‌ای از دشت جیرفت، به کشت دائمی وابسته هستند و محصولات استراتژیک تولید می‌کنند. بنابراین، تغییرات آب و هوایی که شاهد آن هستیم به طور مستقیم بر بهره‌وری منطقه اثر می‌گذارد. در این مطالعه از روش‌ تحلیل روند (من- کندال) برای پیش‌بینی روند پارامترهای اقلیمی دما و بارش استفاده گردید. علاوه بر این، از مدل LARS-WG برای ریزمقیاس‌نمایی دما و بارش برای دو دوره آینده نزدیک (2054-2025) و دور (2084–2055) نسبت به دوره پایه (2022-1993) استفاده شد. عملکرد پنج مدل GCM (GFDL-ESM4،IPSL-CMA6-LR ، ACCESS-ESM1-5، MIROC6، NORESM2SM2-MM) توسط LARS-WG به طور مستقل مورد ارزیابی قرار گرفت. پیش‌بینی‌ها نشان داد میانگین بارندگی سالانه در دشت جیرفت در دوره آینده نزدیک به ترتیب 64/5، 04/8 و 97/1 درصد و در دوره آینده دور به ترتیب 03/12، 37/3 و 05/12 درصد تحت سناریوهای ssp1-2.6، ssp2-4.5 و ssp5-8.5 نسبت به دوره پایه افزایش می‌یابد. همچنین پیش‌بینی می‌شود که میانگین دمای سالانه در دشت جیرفت در دوره آینده نزدیک به ترتیب 62/4، 11/5 و 58/6 درصد و در دوره آینده دور به ترتیب 11/6، 03/9 و 60/13 درصد تحت سناریوهای ssp1-2.6، ssp2-4.5 و ssp5-8.5 نسبت به دوره پایه افزایش می‌یابد. همچنین، آینده دور (2084–2055) بیشترین افزایش را در دماهای حداکثر و حداقل تجربه می‌کند. این مطالعه بینش ارزشمندی را برای برنامه‌ریزان منابع آب و کارشناسان کشاورزی در منطقه دشت جیرفت فراهم می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات