پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

تاثیر خشکسالی و تغییرات پوشش گیاهی بر سیل خیزی حوضه آبخیز بندان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 دکتری آبخیزداری، معاون اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، بیرجند، ایران
چکیده
در این مطالعه، سیل‌خیزی حوضه آبخیز بندان در اثر خشک‌سالی و تغییر پوشش گیاهی ارزیابی گردید. نوسانات بارندگی سالانه و دوره‌های خشک‌سالی با استفاده از شاخص درصد نرمال تعیین شدند. ویژگی‌های فیزیوگرافی حوزه آبخیز، مانند گرادیان، از DEM با وضوح 30 متر با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS 9.3 استخراج شدند. نقشه گروه هیدرولوژیکی خاک با استفاده از همپوشانی نقشه‌های خاک، زمین‌شناسی و گرادیان ایجاد شد. شاخص پوشش گیاهی (NDVI) از تصاویر ETM+ و TM لندست در بهار 1990، 2006 و 2009 با استفاده از نرم‌افزار ENVI 4.7 به دست آمد و با ضریب 0.1 طبقه‌بندی شد. نقشه کاربری اراضی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای ایجاد شد و برای استخراج نقشه نهایی CN (در سه دوره) با استفاده از تحلیل برهم‌نهی با گروه‌های هیدرولوژیکی و نقشه‌های NDVI استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که میانگین وزنی CN از ۶۹.۸ در سال ۱۹۹۰ به ۷۳.۹ و ۷۱.۷ به ترتیب در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۹ تغییر کرده است. این نشان می‌دهد که خشک‌سالی یک نگرانی عمده است و خطر سیل در منطقه را در آینده افزایش می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات