پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

شناسایی و حذف جهش‌های نقطه‌ای در سری داده‌های بارش با استفاده ازآزمون‌های همگنی (مطالعه موردی: هجده ایستگاه بارانسنجی حوضه آبریز جیرفت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان، ایران
چکیده
بارش یکی از پارامترهای کلیدی در چرخه هیدرولوژی و شناسایی تغییرات آب و هوایی یک منطقه، است در مطالعه حاضر در مرحله اول، آزمون همگنی و روند برای داده‌های بارش 18 ایستگاه در حوضه آبریز سد جیرفت، در بازه زمانی سال‌های‌1370‌تا1399 با استفاده از آزمون‌های پتی، بیشاند و نرمال استاندارد و آزمون ناپارامتری من-کندال انجام گرفت. پس از آن به منظور اصلاح و حذف داده‌های پرت، به بررسی همگنی و جهش در مرحله دوم پرداخته شد و با تکرار آزمون برای بازه‌های تفکیک شده، زمان وقوع سایر جهش‌ها نیز شناسایی گردید. با بررسی کل مراحل تفکیک، در کلیه ایستگاه‌ها ناهمگنی در داده‌های بارش مشاهده شد. نتایج آزمون‌های همگنی در ایستگاههای مختلف متفاوت است، در یک ایستگاه مشخص هم، جهش‌های شناسایی شده برای بارش ماهانه در سالهای مختلف و توسط آزمون‌های متفاوت شناسایی شدند این موضوع حساسیت آزمون‌های همگنی به شرایط محلی و زمانی جمع‌آوری داده‌های هواشناسی و ضرورت انجام آزمون‌های مختلف همگنی جهت شناسایی دقیق جهش‌های احتمالی را نشان می‌دهد. به طور کلی، %29/41موارد ناهمگن توسط آزمون بیشاند، 83/34% توسط آزمون نرمال استاندارد و 88/23% توسط آزمون پتی تشخیص داده شدند. نتایج آزمون من کندال نشان داد که 86/15%داده‌ها دارای روند می‌باشند، 83/4% داده‌ها روند نزولی و 03/11% داده‌ها روند صعودی دارند. بیشترین موارد رونددار در ایستگاه جمیل‌آباد با سه روند نزولی و یک روند صعودی مشاهده شد، علاوه بر این ارتباط مشخصی میان میزان معنی‌داری آزمون‌های همگنی و وجود روند در داده‌ها مشاهده نشد. نتایج این مطالعه برای مطالعات منابع آب، کاهش خشکسالی و توسعه کشاورزی پایدار، کاربردی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات