بهدلیل بهبود بهرهوری در مصرف آب، گسترش سطح زیر کشت با یک مقدار مشخص از آب در دسترس، سامانههای آبیاری تحت فشار گسترش چشمگیری پیدا کردهاند، که خود افزایش قابلتوجه مصرف انرژی در بخش کشاورزی را بهدنبال دارد. درنتیجه صرفهجویی در مصرف آب و انرژی از الزامات آبیاری تحت فشار است. در کشور ما نبود دستورالعمل، استاندارد مشخص، و نظارت کافی در طراحی، انتخاب، نصب، و بهرهبرداری دستگاههای پمپاژ متناسب با شرایط و نیازها، موجب شده تا اغلب این دستگاهها با بازده پایین و تلفات بالای انرژی بهرهبرداری شوند. یکی از بهترین روشها برای بهبود کارایی مصرف انرژی آبیاری، تعیین فرصتهای صرفهجویی انرژی در سامانه آبیاری است (ممیزی انرژی آبیاری). مطالعاتی که به بحث ممیزی انرژی در سامانههای آبیاری پرداختهاند، نادر هستند. هدف این پژوهش ارائه روندی برای ممیزی انرژی در سامانههای آبیاری بارانی بهصورت دستورالعملهایی در هر سه سطح (مقدماتی، قدم زنانه، جامع) تعریفشده برای ممیزی انرژی است. همچنین، روششناسی ارائهشده، در دو موردکاوی (سامانه آبیاری بارانی کلاسیک ثابت در استان قزوین و سامانه آبیاری بارانی دوّار مرکزی (سنترپیوت) در شهرستان شهریار) بکار گرفتهشده است. در این مطالعات بهدلیل پایش نشدن بسیاری از دادههای ضروری در مدیریت انرژی در ایستگاه پمپاژ و سامانه آبیاری بارانی، ممیزی بهطور کامل قابل پیادهسازی نبود، ولی ممیزی سطح پایین هم میتواند دلیل تلفات انرژی را توضیح دهد و انجام سطوح بالاتر ممیزی را امکانپذیر کند.
