پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

بررسی تاثیر وقوع سیل بر فرسایش کناره‌ای دیوار حائل بین رودخانه کن شهر تهران و شن‌چاله فربت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 'دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس
3 هیدرولوژیست و مجری طرح های زیست محیطی کلان شهر تهران، مهندسی مشاور مهساب شرق
چکیده
رودخانه نقش پررنگی در زندگی بشر ایفا می‌کند. با سرعت یافتن فعالیت‌های متعدد بشر از قبیل ساخت سازه‌ها، تجهیزات کنترل و انتقال آب و سازه‌های متقاطع با رودخانه، رژیم جریان و رسوب و به‌تبع آن روند تغییرات توپوگرافی و مورفولوژی رودخانه‌ها نیز به‌طور قابل‌توجهی دستخوش تغییر گردید. ازاین‌رو فرسایش دیواره ساحلی رودخانه‌ها در خصوصیات جریان رودخانه‌های آبرفتی و غلظت رسوبات داخل جریان نقش کلیدی را ایفا می‌کند. بدین منظور در این پژوهش با استفاده از مدل CCHE2D جهت بررسی تغییرات مورفولوژِی بستر و سواحل رودخانه کن براثر عبور سیلاب 25 ساله به‌صورت غیرماندگار پرداخته شد و همچنین امکان فرسایش ساحل غربی رودخانه و تغییر مسیر جریان آن پس از شکست دیواره ساحلی موردبررسی قرار گرفت. براساس نتایج حاصل از شبیه‌سازی، بعد از پل راه‌آهن تهران-تبریز و در مجاورت شن‌چاله فربت، دیواره ساحلی غربی رودخانه فرسایش می‌یابد به‌طوری‌که سبب شکست دیواره و انحراف جریان رودخانه به سمت شن‌چاله شده و مسیر جریان رودخانه تغییر پیدا می‌کند. در سیلاب با دوره بازگشت 25 ساله برای جریان غیرماندگار، روند غالب در طول مسیر رودخانه فرسایش تا حداکثر مقدار حدود 2/3 متر است و همچنین به علت سرعت بالای جریان (در نقاطی این سرعت در حدود 12 متر بر ثانیه می‌رسد) در محدوده سازه شرقی تندآب احتمال کنده شدن بتن و تخریب سازه را به همراه دارد. در پل فتح نیز آب شستگی شدید رخ‌داده که احتمال شکست پل را زیاد می‌کند و همچنین بعد از تندآب و شیب‌شکن موجود در مسیر رودخانه فرسایش چشم‌گیری می‌شود.
کلیدواژه‌ها