پژوهش های مهندسی آب ایران

پژوهش های مهندسی آب ایران

پیش‌بینی شاخص کیفی اکسیژن محلول تالاب با استفاده از مدل سیستم استنتاج تطبیقی عصبی فازی (مطالعه موردی: تالاب چغاخور)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مهندسی عمران، مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار دانشکده مهندسی عمران، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشجوی دکتری مهندسی عمران، سازه‌های دریایی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
چکیده
تالاب‌ها به سبب ارائه خدمات گوناگون به جوامع بشری یکی از مهم‌ترین اکوسیستم‌های موجود در طبیعت بوده و از ارزش زیادی برخوردارند. اما بر اثر وقوع خشکسالی‌های پی در پی و همچنین سو مدیریت در بهره‌برداری از این زیست‌بوم‌ها، این اکوسیستم‌های ارزشمند در خطر نابودی قرار گرفته‌اند. از همین رو، در راستای حفظ و بهره‌برداری خردمندانه از این زیست‌بوم‌های با ارزش، در پژوهش حاضر به ارزیابی وضعیت سلامت تالاب چغاخور که جزء مهم‌ترین تالاب‌های ایران بوده و در کنوانسیون رامسر نیز به ثبت رسیده، با استفاده از روش ماتریسی پرداخته شده است. همچنین در این پژوهش با استفاده از داده‌های ثبت و ذخیره شده در طی دو سال 96 و 97، توانایی مدل FCM-ANFIS در پیش‌بینی پارامتر اکسیژن محلول (DO) با استفاده رسانایی الکتریکی آب، دمای آب، رطوبت هوا، دمای هوا و عمق آب مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصله از مطالعات میدانی و امتیازدهی ماتریسی تالاب چغاخور حاکی از آن است که این تالاب در وضعیت D قرار دارد، بدین معنی که اکوسیستم تالاب دچار دگرگونی شده و مقدار زیادی از گونه‌های محلی از بین رفته‌اند و بایستی اقدامات جدی در راستای بهبود شرایط صورت پذیرد. همچنین خروجی مدل FCM-ANFIS اجرا شده بر روی تالاب چغاخور حاکی از عملکرد قابل قبول این مدل در پیش‌بینی میزان اکسیژن محلول با توجه به مقادیر بالای پارامترهای ارزیابی و میزان کم خطا (برای بهترین مدل، 0.92 =DC و 0.07 =RMSE ) می‌باشد.
کلیدواژه‌ها